تاثیر اینترنت اشیا بر زندگی اجتماعی جامعه در آینده نزدیک چه خواهد بود؟

در گذشته تصور مردم به این صورت بود که تنها قرار است انسانها  با ابزارهایی که در اختیار دارند، توسط شبكه اینترنت به هم متصل شوند و از قابلیتهای آن بهره ببرند، اما همان طور که می دانیم بیش از یک دهه است که ایده ی جدیدی به نام اینترنت اشیا شكل گرفته است؛ براساس آن، هر شی  ازطریق اتصال به اینترنت و به کمک ابزارهای مختلف،می تواند با سایر اشیا در تعامل و ارتباط باشد. دراین مقاله به بررسی تاثیرات اینترنت اشیا بر زندگی اجتماعی،اقتصادی و خصوصی افراد خواهیم پرداخت
اینترنت اشیاء افقی طولانی در اختیار همه ی ما قرار داده است که در حال حاضر در ابتدای مسیر آن قرار داریم. شاید بتوان به طورکلی سه فاز اصلی برای به ثمر رسیدن مرحله نخست اینترنت اشیاء در نظر گرفت. در فاز نخست، اشیا برای ما و یکدیگر قابل شناسایی می شوند و آدرس خاصی را در شبکه به خود اختصاص می دهند. در فاز دوم، هر وسیله می تواند دیتاها و اطلاعات خود را در زمان تعیین شده برای کاربر ارسال کند. پس از تکمیل شدن ارتباط میان اشیا و انسان، نوبت به ارتباط اشیا با یکدیگر می رسد. در فاز سوم اشیاء بدون دخالت انسان با یکدیگر ارتباط ارتباط برقرار می کنند. با تکمیل شدن این سه فاز، مرحله نخست تکامل اینترنت اشیاء به اتمام می رسد. پس از اتمام مرحله نخست دنیایی از ایده های مختلف، متنوع و جذاب در مقابل توسعه دهندگان قرار می گیرد پس از به نتیجه رسیدن این مرحله و هوشمند شدن اشیا، شهر ها  نیز می توانند اجزای خود را به شبکه متصل کنند. صنایع،کسب و کار های مختلف جزئی از این شبکه خواهند بود از صنایع کلان مانند صنایع نفتی، پتروشیمی، یا صنعت جنگ گرفته تا صنایع مصرفی مانند صنعت پارچه وحمل ونقل. در این سناریو که پیش بینی زمان به وقوع پیوستن آن واقعا دشوار است، ما با یک کره کاملا متصل و هوشمند مواجه خواهیم بود. به این ترتیب می توان گفت تقریبا اینترنت اشیا تکامل پیدا کرده است.

اینترنت اشیا و تاثیر آن بر زندگی و آینده مردم

اینترنت اشیا  به یک موضوع خیلی داغ در سطح جامعه  تبدیل شده است و شاید شما هم بارها در سطح جامعه آن را  از افراد مختلف شنیده باشید. مفهومی که نه تنها بر نحوه ی زندگی ما بلکه بر نحوه ی ادامه ی روند کسب و کارها و حتی  مدیریت حوزه های مختلف شهری، سیاسی، اقتصادی،دفاعی و رفاهی نیز تأثیرگذار است. اما اینترنت اشیا دقیقاً چه تأثیری بر زندگی شما دارد؟

در گذشته و به طور سنتی، افراد کاربر اینترنت بودند و مواردی مانند: ارسال ایمیل، خرید اینترنتی و بسیاری از این قیبل کارها  توسط آن ها انجام می گرفته است. سهولت دسترسی مردم به اینترنت، افزایش بی سابقه دستگاه ها، قابلیت اتصال به اینترنت، بهره بردن از توانایی به اشتراک گذاری داده ها و همچنین نفوذ افسار گریخته تلفن های هوشمند، همه خبر از یک “سونامی” توسط اینترنت اشیا می دهند. اینترنت اشیا چندسالی است که با توجه به حوزه های وسیعی که می تواند ایجاد کند، مورد توجه افراد بسیاری از جمله متخصصین فنی قرار گرفته است و تقریبا بسیاری از افراد این روز ها در حال آموزش دیدن یا کار کردن بر روی زمینه ها و تخصص های مختلف آن هستند به طوری که وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات کشورمان نیز در سال های گذشته دوره های زیادی برای آشنایی افراد با اینترنت اشیا برگزار نمود. با این حال هنوز افرادی  هستند که در عین حال که از مزایای آن استفاده می کنند ولی با مفهوم آن آشنایی ندارند.

اینترنت اشیا چگونه زندگی شما را تحت تأثیر قرار می دهد؟

مثال های زیادی وجود دارد که جواب این پرسش را برای ما روشن می کند. به عنوان مثال شخصی که در حال رفتن به یک جلسه کاری مهم است، ماشین اش می تواند به تقویم کاری او دسترسی داشته باشد و از قبل بهترین مسیر را انتخاب کند، اگر در حین مسیر ترافیک باشد و او با تاخیر به جلسه برسد، ماشین او می تواند متنی را به همکارانش ارسال کند و به آنها اطلاع دهد که کمی دیر میرسد. چه می شود اگر تجهیزات اداری شما از کمبود وسایل  مطلع شوند و دوباره به صورت خودکار آن ها را سفارش دهند؟ این ها مثال هایی از هزاران مواردی است که با استفاده از  اینترنت اشیا  در زندگی شما می تواند تحت تاثیر قرار گیرد.

اینترنت اشیا امکان ایجاد فرصتها و ارتباطات بی پایانی را فراهم می آورد به حدی که شاید درک کامل آن در دنیای امروز ما کمی دشوار باشد. درک این موضوع که چگونه و چرا اینترنت اشیا امروزه چنین موضوع داغی است، خیلی دشوار نیست. مطمئناً درهای بسیاری از فرصتها و حتی چالشها بر روی کل بشریت باز خواهد شد.یکی از این چالش ها که بسیار حائز اهمیت است، مسئله امنیت حریم خصوصی و به اشتراک گذاری داده ها است و این اولین موضوعی که بعد از بیان مسأله اتصال میلیاردها وسیله به یکدیگر موجب افزایش نگرانی ها در این رابطه شده است.

با اتصال این تعداد دستگاه به یکدیگر، چه طور می توان اطمینان حاصل کرد که اطلاعات مردم و شرکت ها که مهمترین و با ارزش ترین اطلاعات است، در امنیت باقی می ماند؟ آیا کسی قادر خواهد بود از طریق قهوه ساز خانگی،  اطلاعات شما را هک و از این طریق به کل شبکه شما دسترسی پیدا کند؟ کره ی زمین شاهد چه اتفاقاتی خواهد بود اگر اطلاعات افراد مهم و سیاسی کشورها در صورت سهل انگاری و فراهم نشدن امنیت در اختیار افراد خراب کار قرار گیرد؟ با این حال، همراه با تمام این مزایا، نگرانی هایی از خطرات امنیتی و نقض حریم خصوصی ایجاد می شود. کنتورهای هوشمند با نظارت بر حرکات و یا حضور ساکنان در خانه، مصرف انرژی را بهبود می بخشند و دستگاه های مصرف کننده انرژی را وقتی کسی در خانه یا اتاق های خالی نیست ، خاموش می کند. با این حال، اگر چنین سوابقی از حرکات یا عدم حضور ما در خانه به دست افراد اشتباه افتاده باشد، می تواند امنیت را به خطر بیاندازد. به طور مشابه نظارت بر فعالیت های بیماران یا افراد مسن می تواند به عنوان نفوذ در زندگی خصوصی آنها تلقی شود. چنین نظارت سرزده ای بر افراد می تواند منجر به پیامدهای ناخواسته اجتماعی و تغییر در الگوهای رفتاری شود. نگرانی هایی  زیادی در مورد حریم خصوصی اطلاعات جمع آوری شده، افرادی که به آنها دسترسی دارند و نحوه استفاده از آنها وجود دارد.

iot

تاثیر اقتصادی و اجتماعی اینترنت اشیاء

عده ای براین باورند که نقش منابع انسانی با توسعه اینترنت اشیا کاهش چشمگیری پیدا می کند و یا حتی ممکن است سبب کاهش اشتغال شود. باید گفت که اولا تاثیر اقتصادی اینترنت اشیاء ده ها برابر بیشتر از تاثیری است که اینترنت از زمان حضورش در کشورهای مختلف داشته است، اگر امروز به صد شرکت بزرگ جهان در حوزه های مختلف اقتصادی نگاه کنیم متوجه می شویم که تعداد بسیار زیادی از آنها در این جمع قرار می گیرند. اینترنت اشیاء به مرور زمان سبب ارتباطات بیشتر بین افراد، جوامع محلی، ملی و بین المللی می شود و باعث افزایش آگاهی و تعامل آنها با هم می شود که این یعنی توسعه اجتماعی، علاوه بر آن اینترنت اشیاء نیازمند تولیدات جدید سخت افزاری و نرم افزاری بسیاری است که زمینه اشتغال پایدار میلیونها نفر را فراهم می کند. برای رسیدن به اشتغال در حوزه اینترنت اشیاء نیازمند آموزش های جدید در دانشگاهها و تربیت متخصصان و کارشناسان زیادی هستیم که خوشبختانه این آموزش در کشور ما همزمان با آموزش در سایر نقاط جهان آغاز شده است. پس می توان گفت اینترنت اشیا شاید در بعضی از مشاغل باعث کاهش یا حذف نیروهای انسانی شود اما در بعضی مشاغل دیگر نیازمند منابع انسانی متخصص خواهد بود.

تأثیر اینترنت اشیا بر تجارت ، اقتصاد ، مهارتهای شغلی و جامعه

– با افزایش استفاده  از دیوایس های اینترنت اشیا و فراگیرتر شدن شبکه های ارتباطی آن، هزینه سنسورها، دستگاه ها و تجهیزات قطعا کاهش می یابد. توسعه دستگاه هایی با پهنای باند کم و کم مصرف، هزینه ها را نیز بیشتر کاهش می دهد.

– ازدیاد وسایل متصل و تبدیل شدن از یک دستگاه به ازای هر نفر امروز به ده دستگاه برای هر نفر در آینده، فرصت های جدید زیادی را برای شرکت های نوپا ایجاد می کند و می تواند یک اکو سیستم در اطراف منطقه اینترنت اشیا ایجاد کند. هنگامی که ارزش تجاری دامنه ی اینترنت اشیا درک شود، محصولات، خدمات و مدل های جدید درآمدی ظاهر می شوند که باعث جذب سرمایه گذاری و در نتیجه ایجاد شغل در منطقه اینترنت اشیا خواهند شد. این امر همچنین امکان افزایش واردات یا صادرات اینگونه محصولات را  دارد که به نوبه ی خود می تواند موجب رونق اقتصادی شود. این امر همچنین می تواند منجر به ظهور صنایع جانبی یا حمایتی مانند تولید دستگاه های هوشمند و متصل، سیستم های نظارت و اندازه گیری، سیستم های کنترل تصمیم گیری، تجزیه و تحلیل و راه حل های امنیتی برای اطمینان از استفاده ی ایمن و رفع نگرانی های مربوط به حریم خصوصی در هنگام استفاده از اینترنت اشیا شود. نهادهای نظارتی باید در مورد نوع اطلاعات جمع آوری شده توسط دستگاه های اینترنت اشیا ، دسترسی به آن و نحوه ی استفاده از آن ها، سیاست ها و دستورالعمل هایی را برای کنترل استفاده از آن ها تعریف کنند. اینترنت اشیا همچنین منجر به پذیرش فناوری های بزرگ داده، تجزیه و تحلیل می شود که می تواند بینشی برای تصمیم گیری معنی دار فراهم کند

تعداد زیاد دستگاه ها، همراه با حجم ، سرعت و ساختار بالای داده ها می تواند فرصت هایی را خصوصاً در زمینه های امنیتی ، مدیریت ذخیره سازی، سرورها و شبکه های مراکز داده و تجزیه و تحلیل داده ها ایجاد کند. این بدان معنی است که مهارت هایی مانند دانش تجزیه و تحلیل کسب و کار، ریاضیات و آمار، طراحی خلاقانه برای تجسم کاربر نهایی ، چارچوب داده ی بزرگ، تکنیک های نوآورانه بازاریابی، مشتری مداری، شناخت الگوهای مصرفی، برنامه نویسی و معماری سیستم های بزرگ مقیاس پذیر و دانش دستگاه های مورد استفاده در اکوسیستم های  اینترنت اشیا مورد نیاز خواهد بود. این امر همچنین می تواند در دوره و برنامه درسی مورد استفاده در مدارس و دانشگاه ها تأثیر گذار باشد.

ابزار‌های هوشمند امروزه تنها برای جمع آوری خودکار داده کاربرد ندارند، بلکه امکان تجزیه و تحلیل داده برای ردیابی و مدیریت هرچه بهتر استفاده از انرژی را نیز دارند. به این ترتیب، سنسور‌های موجود در تجهیزاتی همچون آسیاب بادی، صنایع نفت و گاز و سایر صنایع  می‌تواند داده ها را ردیابی کرده و مدل‌های پیش‌بینی شده ای برای زمان بندی خرابی در جهت استفاده از انرژی به صورت کارآمد، ارائه نماید.

در حالی که اینترنت اشیا نوید مسیری برای کاهش  هزینه ها، زباله ها در عین افزایش کارایی می دهد ، بزرگترین جذابیت این فناوری این است که ما از محیط زیست تمیزتر، مدرن تر و زندگی با کیفیت تری برخوردار می شویم.

مزایا

– خانه ها و دفاتر هوشمندانه ای که می توانند در هزینه ها و انرژی صرفه جویی کنند، فضای داخلی ساختمان را متناسب با سلیقه و نیازهای ساکنین تغییر داده شود، یا با نظارت مستمر و اقدامات پیشگیرانه (مانند هشدار به پلیس محلی) امنیت بهتر را ایجاد  کنند.

– مراقبت های بهداشتی بهتر از طریق نظارت از راه دور بر بیماران و حتی تجویز از راه دور دارو برای آنها

– یادآوری کارهای پیش پا افتاده مانند پرداخت قبض های آب و برق ، پارکومترها

– روشنایی هوشمند خیابان ها یا سنجش و کنترل خودکار علائم راهنمایی و رانندگی

– نظارت از راه دور بر خطوط مونتاژ و سیستم تولید برای به حداکثر رساندن بهره وری عملیاتی ، قابلیت اطمینان و ایمنی در یک مرکز تولید

– اتومبیل های هوشمندی که در صورت لزوم می توانند درخواست کمک کنند و بر اساس شرایط ترافیکی سرعت خود را کنترل کنند.

امکاناتی که اینترنت اشیا امروز و آینده برای زندگی اجتماعی و خصوصی ما فراهم می کند بی حد و مرز است و این چیزی است که همه از آن هیجان زده شده اند و حاضر هستند خطرات امنیتی بسیار آن را به جان بخرند.